DSC08797

                                                                                                                                          Kraanvogels

 

Na te hebben genoten van een schitterende presentatie over de natuur in Hortobágy, oostelijk Hongarije, op een bijeenkomst van het Natuurhistorisch Genootschap Limburg/Kring Heerlen, besloot ons lokaal vogel-geniet groepje om dit jaar daar zelf maar eens anderhalve week te gaan rondkijken.

Met mede-Vogelwacht Limburg leden Hans Jussen en Jo Daemen, aangevuld met vaste groepsleden Rob en Wilma van der Laak, werd op 30 april vanuit Heerlen de reis aanvaard in een gehuurde bus. De eerste avond werd nabij het Oostenrijks-Hongaarse grens het stadje Bruck an der Leitha bereikt, alwaar werd overnacht in een mooi authentiek hotel met de naam Ungarische Krone.

Aangezien het tweede deel van de reis een stuk korter zou zijn, werd besloten om de volgende morgen vogels te gaan bekijken bij het grote grensmeer Neusiedler See. Allereerst werd het mooie, grote en zeer informatieve bezoekerscentrum bezocht, waarna bij het meer, diverse vogel- en vlindersoorten konden worden waargenomen, zoals Knobbelzwaan, Grauwe Gans, Zwartkopmeeuw, Geelpootmeeuw, Tafeleend, Krooneend, Bergeend, Fuut, Zwarte Ruiter, Kleine Plevier, Oeverloper, Visdief, Lepelaar, Koekoek, Hop, Wielewaal, Bruine Kiekendief, Rode Wouw, Bonte Kraai, Snor, Ringmus, Gele Kwikstaart, Nachtegaal, Putter, Distelvlinder en Koningspage.Vervolgens werden gedurende de verdere reis naar eindbestemming Abádszalók in oostelijk Hongarije nog diverse leuke vogelsoorten gezien, zoals Zwarte Ooievaar, Dwergaalscholver, Europese Kanarie en maar liefst 27 Buizerds en 19 Torenvalken.

neusied                                                                                                               Neusiedlersee bij de Oostenrijks-Hongaarse grens

   DSC08291a Grauwe Gans /  Hop DSC08240a                                                                                                          

   DSC08381 Krooneend / Keizermantel DSC08328a

   DSC08398aZwarte Ruiter / Zwartkopmeeuw DSC08349

 

In Abádszalók hebben we 9 nachten zeer prettig overnacht in het huis van de lieve Kati, een met mijn kennissen bevriende inwoonster, die o.a. zorgde voor een lekkere taart, veel goede zorgen en kadootjes vergezeld van een mooie afscheidsbrief bij ons vertrek. Vanuit dit tijdelijk home werd de daarop volgende dagen de verdere omgeving van Nationaal Park Hortobágy (Hortobágyi Nemzeti Park), de rivier de Tisza en natuurgebied Klein-Hortobágy (Borsodi Mezöség in het Hongaarsverkend.

20190809 164421 01

 

Om dit bijzondere natuurgebied te leren kennen en te verkennen werd o.a. het boek “Hortobágy and Tisza River Floodplain – Hungary” van Crossbill Guides gebruikt. Diverse deelgebieden werden vaker bezocht; de meeste aandacht besteedden we aan het uitgestrekte Hortobágy Nationaal Park en de diverse biotopen van de Tisza-rivier, terwijl natuurgebied Klein-Hortobágy slechts één dag werd doorkruist. Voor het ten noordoosten hiervan gelegen Bükk Nationaal Park was helaas geen tijd meer.

Hortobágy Nationaal Park is het 2e grootste steppegebied (Hongaars: Puszta) in Europa en heeft een oppervlakte van ruim 82.000 hectare; het is de meest westelijke voortzetting van de uitgestrekte Aziatische steppegordel die zich uitstrekt tot Mongolië en Mantsjoerije. Dit beroemde natuurpark is een grote laagvlakte die doorkruist wordt door kleine riviertjes en bestaat uit een lappendeken van restanten alkaline steppe (met de daarbij horende schrale habitats), uitgestrekte visvijvers en moerassen, kleinschalige, extensieve agrarische gebieden, kleine bossen en vruchtbare löss-vlaktes.

Geologisch gezien behoort dit gebied tot een groot laagland dat door gebergtes wordt omgeven. Tussen 230.000.000 en 140.000.000 jaar geleden, maakte dit bekken deel uit van de enorme Tethys Zee, de "moeder" van de huidige Middellandse Zee. Een deel van dat zeegebied werd geïsoleerd door de vorming van de Alpen, Dinarische Alpen en Karpaten. Zo ontstond de kleinere Pannonische Zee, een watergebied dat te vergelijken is met de huidige Zwarte Zee. In het Plioceen, ongeveer 2.000.000 jaar geleden, bereikte deze binnenzee zijn maximale uirbreiding en bedekte toen ongeveer de gehele huidige laagvlakte. In deze zee werd een dik pakket sediment afgezet (tot maximaal 3000 meter dikte), waarna de bodem door tektonische aktiviteiten in een latere periode werd opgeheven waardoor op den duur een zoetwatermeer ontstond dat na verstrijken van veel tijd droogviel. Gedurende de IJstijden werd in een brede zone löss afgezet, dat vervolgens door rivieren weer deels werd geërodeerd, waardoor de huidige lappendeken ontstond. 

       DSC00632    DSC08886a

Op de steppes en de daarin voorkomende kleine boslocaties werden we tijdens verschillende bezoeken o.a. verrast door zo’n 200-300 Kraanvogels, enkele ververwijderde Grote Trappen, een gemengde kolonie Roeken-Roodpootvalken-Ransuilen-Kauwtjes, enkele Arendbuizerds en op veel plaatsen Veld- en Kuifleeuweriken, Grauwe Gorzen en Gele Kwikstaarten. Het was boeiend en aandoenlijk om die Roodpootvalken en Ransuilen naast elkaar te zien broeden in grote nestkasten, temidden van de veel rondvliegende en luidruchtige Kauwen en Roeken. Leuk dat in dit open bosgebiedje ook een Fluiter werd gehoord. Leuk waren de paar Boomkikkers die in een nat biotoopje werden aangetroffen. Om zoveel Kraanvogels in deze tijd van het jaar te zien foerageren en rondvliegen was echt een verrassing en een schitterende belevenis, ook al zaten ze vaak ver weg.

 

DSC08752

           DSC00537a   DSC00524a

           DSC00544a   DSC00504a                                                                                                                                Koppel Roodpootvalken op nestkast in kolonie

In andere, meer bosachtige gebieden zagen en hoorden we Zwarte Ooievaar, Koekoek, Draaihals, Zomertortel, de bijzondere Sperwergrasmus en Grauwe Klauwier. In de meer open, soms agrarische gebieden genoten we op veel plaatsen van jagende Bruine Kiekendieven, Roodpootvalken, enkele Grauwe Kiekendieven, enkele Sakervalken en veel Torenvalken en Buizerds.

     DSC00522a   DSC09650b   DSC09650a

                                                                                                                                                    Ransuil

              DSC00457a   DSC09614a

                                                                       Gele Kwikstaart                                                                                                                        Grauwe Klauwier

          DSC00034   DSC08511a  DSC00607a

                                                                                                                                            Puszta

           DSC09644a     DSC09540a

                                                                                                                                        Bruine Kiekendief

           DSC09602a   DSC00054a

                                                             Sperwergrasmus                                                                                                                                 Braamsluiper

De visvijvers waren bijzonder interessant, niet allen voor de vogels, maar ook voor vlinders, insecten en reptielen. In dit gebied leefde ook een grote groep Waterbuffels, die rond de grote plassen foerageerden en zo nu en dan in een lange rij door het water waadden om de andere kant te berijken, echt spectaculair.

DSC09188a

DSC09970a

Vrij grote tot grote groepen vogels werden waargenomen van o.a. Kemphaan, Grutto, Lepelaar, Zwarte Stern, Visdief, Witwangstern, Witvleugelstern, Geelpootmeeuw, Zwartkopmeeuw, Aalscholver, Dwergaalscholver, Grote Zilverreiger, Kleine Zilverreiger, Ralreiger, Steltkluut, Kluut, Fuut, Geoorde Fuut, Kievit, Bonte Strandloper, Bosruiter, Oeverzwaluw, Boerenzwaluw, Slobeend en Krakeend. Vanuit de rietvelden klonk een bijna continu koor van Rietzangers, Grote en Kleine Karekieten. Op het open water waren vooral de Witoogeenden bijzonder; meest bijzonder was de indrukwekkende verschijning van enkele Zeearenden, waarvoor diverse grote groepen watervogels tijdelijk massaal het luchtruim kozen en één maal zelfs een zeldzame Keizerarend. De Koekoek , Zwartkop en Nachtegaal waren bijna overal  te horen en te zien.

DSC09189a

                                                                                                                                             Lepelaar

            DSC09111a  DSC09051a

                                                            Witwangstern                                                                                                                                       Lepelaar

         DSC09961a  DSC09962a 

                                                                                                                                                 Zeearend

         DSC00155a  DSC00118a                                                                              Zeearend                                                                                                                                    Witoogeend

         DSC00045a   DSC00111a

                                              Grauwe Vliegenvanger                                                                                                                       Kuifleeuwerik

         DSC09551a   DSC09516a

                                                          Dwergaalscholver                                                                                                                                 Kwak

           DSC09916a   DSC09160a

                                                           Purperreiger                                                                                                                                          Ralreiger            

           DSC08980a  DSC00088a

                                                                Steltkluut                                                                                                                                            Rietzanger

            DSC09937a  DSC08822

                                                                Grutto                                                                                                                                                   Kraanvogel

 

Klein-Hortobágy is wat betreft biotopen vergelijkbaar met het Hortobágy Nationaal Park, maar wel meer toegankelijk. Leuke waarnemingen waren Griel, Zomertortel, Kwartel, Kraanvogel, Koekoek, Tureluur, Kievit, Purperreiger, Kwak, Syrische Bonte Specht, Grijskopspecht, Zwarte specht, Grauwe Gors, Tapuit, Gele Kwikstaart en Noorse Gele Kwikstaart.

          DSC09483a   DSC09628a

                                                      Syrische Bonte Specht                                                                                                                                Zwarte Specht

         DSC00686a  DSC00696a

                                                                 Zwarte Ooievaar                                                                                                                                      Zomertortel

Tisza rivier. De verschillende rivier-biotopen langs de Tisza en overige natte gebieden leverden o.a. Grote en Kleine Karekiet, Rietzanger, BaardmanKwak, Purperreiger, Krekelzanger, Snor, Grote en Kleine Zilverreiger, Zwarte Ooievaar, Aalscholver, Kuifaalscholver en de nodige Boeren- en Huiszwaluwen op.

         DSC09906a   DSC09986a

                                                               Purperreiger                                                                                                                         Grote Zilverreiger met Lepelaars

Op vele plaatsen in het gehele bezochte gebied werd volop genoten van de alom aanwezige Ooievaars.

         DSC08870  DSC09412a

         DSC09429a   DSC09432a

 

         DSC08438a  DSC08445a  DSC09372a

                               Kneu - man                                                                                Zwarte Roodstaart - man                                                                           Ringmus - man

Uiteindelijk was het totaal waargenomen vogelsoorten, inclusief héén- en terugreis 139

Behalve al die mooie vogels, werden uiteraard nog veel meer interessante dieren en planten waargenomen, die hier vaak kenmerkend zijn voor het gebied.

        DSC08742a  DSC08660  DSC00655a

                                  Gestreepte Kikker (?)                                                                           Boomkikker                                                                     Roodbuikvuurpad

        DSC00792a   DSC00477b

                                                    Knoopkruidparelmoervlinder                                                                                                                       Kleine Vuurvlinder

        DSC00618a   DSC09467a

                                                                Sprinkhaan                                                                                                                                   Solitaire Veldwesp

        DSC00702a   DSC09451a

                                                                Reebok                                                                                                                                                 Haas

Samenvattend waren we met elkaar eens, dat dit 10 schitterende, relaxte dagen waren met veel mooie, verrassende natuur. .

 

Hans van de Laar

Brunssum

Vogelwacht Limburg

De Vogelwacht Limburg zet zich via lokale en thematische werkgroepen in voor de bescherming van vogels binnen de provincie Limburg.